04 — Bebek
Bebekler bu kadar sevimli olmasaydı… hiçbirimiz burada olmazdık.
0:50Türkçe seslendirme ve altyazı
Instagram’da izleMetin
Bebekler bu kadar sevimli olmasaydı… hiçbirimiz burada olmazdık.
Bir tay doğduğu gün yürüyebilir. Ama bir bebek, ilk adımlarını atmak için yaklaşık bir yıl bekler. Doğanın en savunmasız yavrularından biridir.
Onu hayatta tutan şey yüzü. Bilim insanları buna “bebek şeması” diyor: Vücuduna göre kocaman bir kafa. Yüksek, yuvarlak bir alın. Yüzün alt yarısında iri gözler. Küçük bir burun, tombul yanaklar.
Bu yüze dayanamayanlar, nesiller boyunca bebeklerine daha iyi baktı. Biz, o bebeklerin torunlarıyız.
Ama beynimiz bu şemayı yalnızca bebeklerde görmüyor. Yavru kedide. Yavru köpekte. Bir pandada. Yani bir yavruya içiniz gidiyorsa… o his, sizi buraya getiren his.
Kaynaklar
“Bebek şeması” (Kindchenschema) kavramı: iri kafa, yüksek alın, iri gözler, tombul yanaklar bakım verme isteğini tetikler.
Lorenz, 1943 · Zeitschrift für Tierpsychologie · DOI
Bebek şeması belirginleştikçe yetişkinler yüzü daha sevimli buluyor ve ona bakma isteği artıyor.
Glocker ve ark., 2009 · Ethology · DOI
Aynı etki yavru kedi ve köpek yüzlerinde de görülüyor.
Borgi ve ark., 2014 · Frontiers in Psychology · DOI
Bebekler tek başına yürümeye çoğunlukla 9–18 aylıkken başlar.
WHO Çok Merkezli Büyüme Çalışması, 2006 · Acta Paediatrica · DOI
Sevimlilik, beyindeki bakım verme sistemini hızla harekete geçirir.
Kringelbach ve ark., 2016 · Trends in Cognitive Sciences · DOI
Sevimliliğe duyarlı olanların daha çok yavru yetiştirdiği fikri, bu bulguları açıklayan yaygın bir yorum; doğrudan ölçülmüş değil.